Ελληνική Μυθολογία: Η Ραχοκοκαλιά του Παγκόσμιου Πολιτισμού και η Ταυτότητα του Ελληνισμού, του Πάρη Βορεόπουλου*
Η Ελληνική Μυθολογία αποτελεί το σύνολο των μύθων, θεογονιών και ηρωικών θρύλων της αρχαίας Ελλάδας, οι οποίοι εξηγούσαν τον κόσμο, τα φυσικά φαινόμενα και τις ανθρώπινες αξίες μέσω ανθρωπομορφικών θεών και ημίθεων. Χωρίζεται σε τρεις κύριες περιόδους: τους μύθους της δημιουργίας (Θεογονία / Τιτανομαχία), την εποχή των θεών του Ολύμπου, και τους ηρωικούς μύθους (π.χ. Ηρακλής, Τρωικός Πόλεμος).
Βασικοί Πυλώνες της Ελληνικής Μυθολογίας
Κοσμογονία: Σύμφωνα με τον Ησίοδο, η δημιουργία ξεκίνησε από το Χάος, ακολουθούμενη από τη Γαία, τον Τάρταρο και τον Έρωτα.
Θεογονία (Τιτανομαχία): Η διαδοχή των θεών, από τον Ουρανό στον Κρόνο και τέλος στον Δία, ο οποίος ανέλαβε την εξουσία μετά την επικράτηση επί των Τιτάνων.
Οι 12 Θεοί του Ολύμπου: Οι κεντρικές μορφές που κατοικούσαν στον Όλυμπο: Δίας, Ήρα, Ποσειδώνας, Δήμητρα, Ήφαιστος, Εστία, Απόλλωνας, Αθηνά, Ερμής, Αφροδίτη, Άρης, Άρτεμις και ήλεγχαν κάθε πτυχή της ζωής και της φύσης.
Ό,τι ξέρουμε για τους Θεούς του Ολύμπου προέρχονται κυρίως, από την ελληνική λογοτεχνία και ακολουθούν οι αρχαιολογικές πηγές. Οι ιστορικοί τονίζουν πως πίσω από κάθε μύθο και κάθε θρύλο, υπάρχει μια δόση αλήθειας. Η λαϊκή ευλάβεια των Ελλήνων θεωρούσε τους μύθους ως πραγματικές αφηγήσεις, παρόλο που περιείχαν στοιχεία μυθοπλασίας. Εξαιτίας αυτής της πεποίθησης, πολλοί ιστορικοί πιστεύουν ότι, αν και μέρη της ελληνικής μυθολογίας μπορεί να είναι φανταστικά, ο ρόλος τους στην ιστορία είναι πραγματικός.
Ημίθεοι και Ήρωες: Θνητοί ή ημίθεοι με εξαιρετικές ικανότητες, όπως ο Ηρακλής, ο Θησέας, ο Περσέας, ο Ιάσονας και ο Αχιλλέας.
Σημαντικοί Μύθοι: Η αρπαγή της Περσεφόνης, ο μύθος του Προμηθέα, το κουτί της Πανδώρας, ο Λαβύρινθος του Μινώταυρου και οι άθλοι του Ηρακλή.
Επικά Έπη: Ο Τρωικός Πόλεμος, η Ιλιάδα και η Οδύσσεια του Ομήρου, που αποτελούν το αποκορύφωμα των ηρωικών μύθων. Η δεκαετής σύγκρουση Ελλήνων και Τρώων (Αχιλλέας, Έκτορας, Οδυσσέας). Οδύσσεια: Το ταξίδι της επιστροφής του Οδυσσέα στην Ιθάκη.
Η Ελληνική Μυθολογία δεν ήταν απλώς θρησκεία, αλλά η βάση της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας, τέχνης και ηθικής. Είναι ένα αχανές σύμπαν ιστοριών που εξηγούν τη δημιουργία του κόσμου, τη φύση των θεών και τα κατορθώματα των ανθρώπων.
Τέρατα και Πλάσματα. Η μυθολογία είναι γεμάτη με μυθικά όντα, πολλά από τα οποία ήταν παιδιά της Έχιδνας και του Τυφώνα, όπως ο Κέρβερος, η Λερναία Ύδρα και η Χίμαιρα.
Όταν λέμε «Ελληνική Μυθολογία» εννοούμε το σύνολο των ελληνικών μύθων, των οποίων η μελέτη τους μας βοηθά να κατανοήσουμε τον βαθύτερο συμβολισμό που αυτοί κρύβουν μέσα τους. Είναι ιστορία και χαρακτηρίζεται ως η ραχοκοκαλιά της πολιτισμικής μας κληρονομιάς και ταυτότητας, ενώ παράλληλα αποτελεί διαχρονικά ένα σπουδαιότατο εργαλείο γνώσης και σοφίας.
Ο μύθος σχετίζεται γλωσσικά με τη ρίζα *μυ – απ’ όπου οι λέξεις μύω, μυώ, μύηση, μύστης, μυστήριο κ.ά.
Ο μύθος δεν είναι το παραμύθι, αλλά ο λόγος, η συμβολή, η προσταγή, η πρόταση, η γνώμη.
Η Ελληνική Μυθολογία έπαιξε σημαίνοντα ρόλο στην ευρύτερη αγωγή και παιδεία του ανθρώπου εξαιτίας της σημασίας του εύρους και του πλάτους που αυτή έδωσε στις ανθρώπινες αξίες.
Ελληνική επιρροή
Η Ελληνική Μυθολογία έχει ουσιώδη επιρροή στον δυτικό πολιτισμό γενικότερα, στη φιλοσοφία του, στην ιστορία του, στην πολιτική του, στις τέχνες και στη λογοτεχνία του και θεωρείται βασικό στοιχείο της δυτικής κληρονομιάς. Αποτελεί δε μέρος της εκπαίδευσης, από νεαρή ηλικία, σε πολλές δυτικές χώρες με σημαντική ελληνομάθεια.
Ποιητές, διανοούμενοι και καλλιτέχνες από τους αρχαίους χρόνους μέχρι σήμερα έχουν αντλήσει από την Ελληνική Μυθολογία έμπνευση, έχουν αποδώσει σύγχρονες έννοιες και ανακαλύψει σχετικότητα με τα κλασικά μυθολογικά θέματα και τον σύγχρονο κόσμο.
Πηγές της ελληνικής μυθολογίας
Η Ελληνική Μυθολογία είναι σήμερα γνωστή από την αρχαία ελληνική λογοτεχνία. Οι τρεις μεγάλοι τραγικοί συγγραφείς Αισχύλος, Σοφοκλής και Ευριπίδης εμπνεύστηκαν σε πολλά έργα τους από τη μυθική εποχή των ηρώων και του Τρωικού πολέμου. Έτσι πολλές από τις μεγάλες μυθικές ιστορίες (π.χ. ο Αγαμέμνων και τα παιδιά του, ο Οιδίπους, ο Ιάσων, η Μήδεια κ.λπ.) πήραν την κλασική μορφή τους μέσα από τραγικά θεατρικά έργα. Και ο κωμικός θεατρικός συγγραφέας Αριστοφάνης επίσης χρησιμοποίησε τους μύθους, π.χ. στους Όρνιθες και στους Βατράχους.
ΜΥΘΟΣ
Μύθος είναι η πρώτη λογική έκφραση του ανθρώπου. Κατά την αρχαία ελληνική έννοια, που πέρασε και καθιερώθηκε σε όλες τις γλώσσες του κόσμου, ο μύθος είναι όρος ταυτόσημος με τη λέξη λόγος.
Σε όλο τον κόσμο, σε όλες τις εποχές, και κάτω από οποιεσδήποτε περιστάσεις οι μύθοι των ανθρώπων υπήρξαν η ζωντανή έμπνευση για όλες τις δραστηριότητες του νου, των συγκινήσεων και του σώματος. Πολύ περισσότερο κάτι τέτοιο είναι αληθινό για τους Έλληνες, έναν λαό με γόνιμη μυθοπλαστική φαντασία. Κάτω από αυτές τις συνθήκες ο μύθος είναι ένα μυστικό άνοιγμα, μέσα από το οποίο ο άνθρωπος μπορεί να ρίξει μια φευγαλέα κοσμολογική ματιά στις ανεξάντλητες ενέργειες του σύμπαντος και στον τρόπο με τον οποίο αυτές οι ενέργειες μεταβάλλονται, μετουσιώνονται σε πολιτισμό.
Είδη μύθων:
- Αιτιολογικοί
- Θεογονικοί και κοσμογονικοί
- Ιστορικοί
- Πολιτικοί
- Ηρωικοί
*Πάρης Βορεόπουλος
Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Φοίτησε στο Κολλέγιο De La Salle. Σπούδασε Γαλλική Φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Παράλληλα με τις πανεπιστημιακές του σπουδές, παρακολούθησε μαθήματα θεάτρου στη δραματική σχολή Κυριαζή Χαρατσάρη. Είναι κάτοχος του πτυχίου ΣΕΛΜΕ με χαρακτηρισμό επίδοσης Άριστα και του Πιστοποιητικού Δεξιοτήτων και Γνώσεων στις Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, συμμετέχοντας επιτυχώς στις εξετάσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Κέντρο Πιστοποίησης Πληροφορικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Υπηρέτησε, επί σειρά ετών, ως καθηγητής και διευθυντής σε σχολεία στη Δημόσια Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία και δημοσίευσε έργα για την ποίηση, το θέατρο, την πεζογραφία, το δοκίμιο, τη μετάφραση κ.ά.
Έλαβε τιμητικές διακρίσεις από διάφορους πολιτιστικούς, πνευματικούς και κοινωνικούς φορείς.
Είναι μέλος του Συλλόγου Αποφοίτων της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. “Φιλόλογος”, της Αμφικτυονίας Ελληνισμού, της Ένωσης Λογοτεχνών Β.Ε. καθώς επίσης και Έφορος Δημοσίων Σχέσεων της Εταιρείας Συγγραφέων Β.Ε.
Με ενδιαφέρον για τη γνωριμία του πολιτισμού άλλων λαών, ταξίδεψε σε διάφορες χώρες της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής.
Πηγή:
https://ebooks.edu.gr/ebooks/handle/8547/5524
https://el.wikipedia.org/wiki/Ελληνική_μυθολογία
https://www.google.com/search?sca_esv=0ccad900ef2a9a41&q=Ολη+η+ελληνικη+μυθολογια
https://www.google.com/search?q =μύθος&gs_lcrp
